Το σύνδρομο του Επώδυνου Κολυμβητικού Ώμου (Swimmer’s Shoulder)

 

Σύνταξη άρθρου : Ηλιάνα Χατζηφράγκου – Φυσικοθεραπεύτρια MSc

link : yourphysio-iliana.blogspot.com

       

Οι κακώσεις του ώμου από υπερχρησία είναι συχνές στους αθλητές της κολύμβησης, της υδατοσφαίρισης και της συγχρονισμένης κολύμβησης και οφείλονται συνήθως σε υπερπροπόνηση, μυϊκή ανισορροπία στην άρθρωση του ώμου, κακή τεχνική και πρόωρη επάνοδο στην έντονη αθλητική δραστηριότητα, μετά από κάκωση.

Ο Επώδυνος Ώμος των Κολυμβητών
(Impingement syndrome ή Rotator cuff disease ή Swimmer’s shoulder)
Το σύνδρομο περιλαμβάνει τα συμπτώματα και τα κλινικά σημεία, που οφείλονται στην προστριβή του μυοτενοντίου πετάλου των στροφέων του ώμου (ιδιαίτερα του τένοντα του υπερακανθίου) και του υπακρωμιακού ορογόνου θυλάκου, μεταξύ της κεφαλής του βραχιονίου (μείζονος βραχιονίου ογκώματος) και του ακρωμιοκορακοειδούς τόξου. Ιδιαίτερη κλινική οντότητα αποτελούν οι μεμονωμένες ρήξεις του υποπλατίου, που οφείλονται στην προστριβή του στην κορακοειδή απόφυση.

Το μυοτενόντιο πέταλο του ώμου σχηματίζεται από τη συνένωση των καταφυτικών τενόντων του υπερακανθίου, υπακανθίου, ελάσσονος στρογγύλου και υποπλατίου μυός. Οι τένοντες αυτοί, μαζί με τον τένοντα της μακράς κεφαλής του δικεφάλου βραχιονίου, σταθεροποιούν την κεφαλή του βραχιονίου στην ωμογλήνη. Το ακρωμιοκορακοειδές τόξο σχηματίζεται από το ακρώμιο, τον ακρωμιοκορακοειδή σύνδεσμο και την κορακοειδή απόφυση.

Τα αίτια του συνδρόμου υπακρωμιακής προστριβής συνοψίζονται στα εξής:
•    Πάχυνση του υπακρωμιακού ορογόνου θυλάκου, λόγω κάκωσης ή φλεγμονής.
•    Τραυματική κάκωση ή από υπερχρησία (καταπόνηση).
•    Φλεγμονή του μυοτενοντίου πετάλου του ώμου (ιδίως του τένοντα του υπερακανθίου).
•    Μετατραυματική ή μη οστεοαρθρίτιδα της ακρωμιοκλειδικής.
•    Ατελώς ή σε παρεκτόπιση πωρωθέντα κατάγματα του ακρωμίου, του μείζονος βραχιονίου ογκώματος και υποκεφαλικά του βραχιονίου.
•    Απώλεια του μηχανισμού συγκράτησης της προς τα άνω κίνησης της κεφαλής του βραχιονίου.
•    Αστάθεια του ώμου.
Το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής παρατηρείται συχνότερα στους κολυμβητές (ύπτιο, πεταλούδα) και τους υδατοσφαιριστές. Πρέπει να τονιστεί, ότι η ανεπαρκής γνώση της τεχνικής του αγωνίσματος από τον αθλητή, ευθύνεται σε σημαντικό βαθμό για την πρόκληση του συνδρόμου.
Κλινική εικόνα
Οι περισσότερες παθήσεις οφείλονται σε βλάβη που εντοπίζεται στο τενόντιο αυτό πέταλο και ιδιαίτερα στον τένοντα του υπερακανθίου. Τα δύο βασικά κλινικά ευρήματα είναι: α) ευαισθησία στην πίεση στην περιοχή της βλάβης και β) το σύνδρομο του επώδυνου τόξου.

Το σύνδρομο αυτό χαρακτηρίζεται από πόνο που παρουσιάζεται κατά την απαγωγή του μέλους και μάλιστα μεταξύ 60 – 120 μοιρών του ημικυκλίου σε μία πλήρη κίνηση απαγωγής. Ο πόνος αυτός οφείλεται στην προστριβή του τένοντα του υπερακανθίου μεταξύ του μείζονος βραχιονίου ογκώματος και του θόλου που σχηματίζουν το ακρώμιο και ο ακρωμιοκορακοειδής σύνδεσμος. Ο χώρος αυτός φυσιολογικά είναι στενός. Αν για οποιονδήποτε λόγω ο τένοντας του υπερακανθίου διογκωθεί (π.χ. άσηπτη φλεγμονή ), τότε πιέζεται κατά την απαγωγή. Κατά την έναρξη της απαγωγής και μέχρι τις 60 μοίρες δεν υπάρχει πόνος. Κατά τις 60 – 120 μοίρες προκαλείται πόνος από την συμπίεση του τένοντα και από 120 μέχρι 180 μοίρες ο πόνος ελαττώνεται ή εξαφανίζεται. Εάν όμως επιμένει και σε αυτές τις μοίρες, ιδιαίτερα από 150 – 180, αυτό είναι ενδεικτικό συμμετοχής και της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης.

Φυσικοθεραπευτική  Αποκατάσταση
Η θεραπεία είναι αρχικά συντηρητική και συνίσταται σε ανάρτηση του μέλους, ακινητοποίηση του ώμου, χορήγηση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, ψυχρά επιθέματα και φυσικοθεραπεία για διάστημα 2 έως 3 εβδομάδων. Η φυσικοθεραπεία αρχίζει αμέσως μετά την υποχώρηση των φλεγμονωδών φαινομένων και περιλαμβάνει την εφαρμογή φυσικοθεραπευτικών μεθόδων και κινησιοθεραπεία.

Η φυσικοθεραπεία παίζει αναμφισβήτητα τον σπουδαιότερο ρόλο στην αντιμετώπιση του συνδρόμου των στροφέων και την λειτουργική αποκατάσταση του προσβεβλημένου ώμου. Ο Neer αναφέρει ότι η συντηρητική αντιμετώπιση έχει μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας στα δύο πρώτα στάδια του συνδρόμου, ενώ στο τρίτο η χειρουργική αντιμετώπιση εγγυάται τα καλύτερα αποτελέσματα. Ο φυσικοθεραπευτής θα πρέπει να κάνει σωστή συνεκτίμηση και συνδυασμό των ευρημάτων της αξιολόγησης, ώστε να μπορέσει να σχεδιάσει και να εφαρμόσει το πιο αποτελεσματικό κατά την περίπτωση θεραπευτικό πρόγραμμα.

Οι κυριότεροι σκοποί της φυσικοθεραπείας είναι׃
1. Η αντιμετώπιση του πόνου και της φλεγμονής με την εφαρμογή των κατάλληλων
φυσικών μέσων.
2. Η αναβάθμιση του ρόλου των στροφέων ως σταθεροποιών μυών της κεφαλής του
βραχιονίου.

Καθώς υποχωρούν τα συμπτώματα του πόνου και της φλεγμονής θα πρέπει να εφαρμοσθεί ένα κατάλληλο πρόγραμμα κινητοποίησης και ενδυνάμωσης των στροφέων μυών.

Τα προγράμματα αποκατάστασης των ωμικών κακώσεων δε θα πρέπει να περιλαμβάνουν μόνο ασκήσεις ενδυνάμωσης των έξω στροφέων μυών της άρθρωσης όπως ακολουθείται συνήθως, αλλά του συνόλου των μυών της ωμικής ζώνης και του άνω άκρου. Η προσεκτική και σταδιακή αποκατάσταση των τραυματισμών του ώμου μπορεί να οδηγήσει μακροπρόθεσμα σε βελτίωση της αθλητικής απόδοσης με τη μείωση της συχνότητας εμφάνισης κακώσεων στη ράχη και στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης.

Ένα κύριο χαρακτηριστικό της συνεργασίας με τους κολυμβητές είναι η απροθυμία τους να αφήσουν την πισίνα. Αν και απαιτείται ανάπαυση και μείωση της προπόνησης για την αποκατάσταση του αθλητή, ωστόσο κάθε προσπάθεια πρέπει να γίνεται για να κρατήσει τον αθλητή εντός πισίνας διότι
κατάπαυση της προπόνησης θα οδηγήσει τον κολυμβητή να χάσει όλες τις προσαρμογές που είχε αποκτήσει με την προπόνηση και να χάσει την ανταγωνιστική του ικανότητα. Αφου δεν υπάρχει κανένα κατάλληλο υποκατάστατο στην ξηρά, η τροποποίηση των προγραμμάτων και οι τεχνικές που επιτρέπουν τη συνεχή εργασία στην πισίνα είναι σημαντικά συστατικά για τον φυσικοθεραπευτή στην καθιέρωση ή τη διατήρηση της συνεργασίας με τον κολυμβητή.

Οι περισσότεροι τραυματισμοί και διαμαρτίες στον ώμο συναντιόνται στους κολυμβητές λόγω επαναλαμβανόμενων μικροτραυματισμών ή από υπέρχρηση με πολλούς τραυματισμούς να προέρχονται από λάθη στην τεχνική και σε φτωχή κολυμβητική βιομηχανική. Σαν αποτέλεσμα, σε έναν τραυματισμένο αθλητή απαιτείται εκμάθηση της σωστής τεχνικής των τεσσάρων στυλ.


Πηγές:

Συμεωνίδης Π. (1996) Ορθοπαιδική – Κακώσεις και Παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος. Εκδόσεις University Studio Press, Θεσσαλονίκη.

Allegrucci, B. C., Johannsen H.V. (1994) Swimmer’s shoulder arthroscopic findings and return rate to sports. Scandinavian Journal of Medicine and science in Sports, 17(4):373-77.

Colville, J.M., Markman, B.S. (1999)  Competitive water polo. Upper extremity injuries. Clinical Journal of   Sports Medicine,18:305-12.

Richardson, A.B., Jobe, F.W., Collins, H.R.(1980) The shoulder in competitive swimming. American Journal of Sports Medicine,8:159-63.

Jobe, C.M., Coen, M.J., Screnar, P. (2000) Evaluation of Impingement Syndromes in the Overhead-Throwing Athlete. Journal of Athletic Training,35:293-9.

Comments